Lịch sử tàu vũ trụ của NASA qua ảnh

Chương trình tàu con thoi của NASA trải qua 30 năm với những sự kiện đáng nhớ.  Hãy cùng nhìn lại những sự kiện này qua các bức ảnh dưới đây.

Ngày 12/4/1981, tàu con thoi Columbia của NASA đưa 2 nhà du hành John Young và Bob Crippen bay vào không gian. Đây là sự kiện đánh dấu nhiều mốc son đầu tiên. Đó là lần đầu tiên động cơ tên lửa dùng nguyên liệu rắn được sử dụng để đẩy tàu vũ trụ vào quỹ đạo. Đồng thời, đó cũng là lần đầu tiên một tàu vũ trụ quay trở lại do trượt xuống một đường băng. Chuyến bay của Columbia là chuyến bay đầu tiên được kiểm định về sức mạnh, và là chuyến bay đầu tiên có người lái.

Ngày 22/3/1982, chuyến bay thứ 3 được thực hiện, nhằm kiểm định tàu con thoi nhiều hơn, trong đó có việc kiểm tra hệ thống cánh tay robot, Canadarm và lưới nhiệt chắn bảo vệ.

Sally Ride thuộc phi hành đoàn thực hiện nhiệm vụ STS-7 của tàu con thoi Challenge trở thành người phụ nữ Mỹ đầu tiên bay vào vũ trụ ngày 18/6/1983. Như vậy là 20 năm sau mới có một phụ nữ bay vào vũ trụ, kể từ năm 1963, nữ phi công người Nga Valentina Tereshkova bay vào vũ trụ trong chuyến bay Vostok 6. Sally Ride cùng 4 nhà du hành khác triển khai lắp đặt 2 vệ tinh cho Canada và Indonesia.

Guion Bluford cùng 4 nhà du hành khác bay vào vũ trụ trên tàu con thoi Challenger vào ngày 30/8/1983. Đây là chuyên bay đầu tiên có sự xuất hiện của du hành gia người Mỹ gốc Phi. Đây cũng là lần đầu tiên tàu con thoi được phóng và hạ cánh vào ban đêm.

Chuyến bay thứ 9 của tàu con thoi Columbia bay vào vũ trụ ngày 28/11/1983. Nhiệm vụ của chuyến bay này là hoàn toàn phục vụ nghiên cứu khoa học. Các du hành gia đem theo mô-đun Spacelab, một phòng thí nghiệm hình trụ để phục vụ cho công tác khoa học.

Chuyến bay thực thi nhiệm vụ STS-41B của tàu con thoi Challenger (ngày 3/2/1984) đánh dấu lần đầu tiên du hành gia di chuyển bên ngoài vũ trụ, không bị gắn vào tàu con thoi. Sự kiện này cũng đánh dấu lần đầu tiên một tàu con thoi hạ cánh nơi mà đã từng cất cánh – tại trung tâm vũ trụ Kennedy của NASA. Hiện nay, đây là bãi đỗ ưu tiên dành cho tàu con thoi.

Ngày 6/4/1984, tàu con thoi Challenger bay vào vũ trụ để sửa vệ tinh năng lượng mặt trời. Đây là chuyến bay đầu tiên bay vào vũ trụ thực hiện nhiệm vụ sửa chữa.

Ngày 28/1/1986 là ngày đen tối nhất của chương trình tàu con thoi của NASA khi 7 nhà du hành vũ trụ đã thiệt mạng do tàu con thoi Challenger bị phá hủy sau khi được phóng lên. Trong đó, giáo viên Christa McAuliffe được lựa chọn là giáo viên đầu tiên có mặt ngoài không gian.

Sau 2 năm rưỡi, NASA mới giải quyết xong thảm họa Challenger và thực hiện chuyến bay đầu tiên sau thảm họa – chuyến bay thực thi nhiệm vụ STS-26 trên con tàu Discovery vào ngày 29/9/1988.

Tàu con thoi Discovery đem vào vũ trụ kính thiên văn nổi tiếng nhất thế giới Hubble Space Telescope vào ngày 24/4/1990.

Ngày 13/5/1992, 3 nhà du hành vũ trụ bay vào vũ trụ, thực hiện chuyến đi bộ đầu tiên theo sứ mệnh của tàu con thoi Endeavour.

Năm 1993, sau 3 năm Hubble bị lỗi quang học, NASA cho phóng tàu con thoi Endeavour vào ngày 2/12/1993. Sau khi Hubble được sửa, sự hiểu biết của con người về vũ trụ được mở ra.

Một trong những điểm nổi bật nhất của hợp tác quốc tế về vũ trụ là sự kiện ngày 27/6/1995 – một tàu con thoi của Mỹ cập cảng trạm không gian Mir của Nga.

Ngày 29/10/1998, tàu con thoi Discovery đưa thượng nghị sĩ Mỹ John Glenn (70 tuổi) vào vũ trụ. Glenn chính là thành viên của nhóm Mercury 7, nhóm du hành gia đầu tiên của Mỹ được lựa chọn để bay vào vũ trụ. Ông là người cao tuổi nhất từng bay vào vũ trụ, người thứ 5 có mặt ngoài không gian và là người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh Trái Đất. Ngoài ra, đây là chuyến bay thứ 2 vào vũ trụ của Glenn.

Hiện nay, trạm vũ trụ quốc tế ISS đã được hoàn tất xây dựng. Kể từ năm 1998, công việc chỉ đạo tiến hành xây dựng ISS đã được thực hiện.

Thảm họa tàu con thoi Columbia vào ngày 1/2/2003 đã giáng một đòn mạnh vào chương trình tàu con thoi của NASA. Phi hành đoàn gồm 7 thành viên sau 16 ngày thực hiện nghĩa vụ thành công, đang trên đường trở về trái đất thì tàu bị hỏng. Nguyên nhân được cho là do mảnh xốp cách nhiệt trên bồn chứa bên ngoài tàu đã bị bong ra thành từng mảnh trong quá trình khởi động và ảnh hưởng đến cánh trái của tàu.

Ngày 26/5/2005, tàu con thoi Discovery thực hiện sứ mệnh STS-114 sau 2 năm điều tra về vụ tai nạn tàu Columbia nhằm nâng cao sự an toàn cho các chương trình vũ trụ.

Năm 2011, chương trình tàu con thoi Endeavour thực hiện chuyến bay cuối cùng. Dự kiến, nhiệm vụ cuối cùng trong chương trình này sẽ được thực hiện bởi tàu con thoi Atlantis vào ngày 28/6/2011, đưa bốn nhà du hành và kiện hàng lên trạm vũ trụ quốc tế ISS.

Tàu con thoi Discovery đã thực hiện nhiệm vụ cuối cùng vào ngày 24/2/2011, đưa mô-đun đa mục đích, vĩnh cửu Leonardo (PMML) đến phòng thí nghiệm quỹ đạo.

Sau khi hoàn tất các chuyến bay cuối cùng, các tàu vũ trụ của NASA sẽ được đưa vào các viện bảo tàng của Mỹ.

Ngọc Ánh (Theo Space)

Cận cảnh lắp ráp tàu con thoi cuối cùng của Mỹ

- Dự kiến, tàu con thoi Atlantis sẽ được phóng đi từ mũi Canaveral ở Florida vào lúc lúc 11 giờ 26 phút ngày thứ sáu 8.7 (22 giờ 26 phút giờ Việt Nam).

Atlantis sẽ thực hiện chuyến hành trình 12 ngày đến Trạm vũ trụ quốc tế ISS. Đây là chuyến bay cuối cùng của tàu con thoi Mỹ vào vũ trụ. Sau đó, tàu Atlantis sẽ được đưa về Trung tâm vũ trụ Kennedy để phục vụ khách tham quan.

Dưới đây là cận cảnh lắp ráp tàu Atlantis những năm 1980:

 

Tổng thống Reagan đứng ở phía trước thân tàu Atlantis. Ảnh chụp ngày 25/5/1982.

Phần thân phía trước tại nhà máy Rockwell International. Ảnh chụp ngày 5/8/1982.

Phần đuôi của tàu con thoi Atlantis được đưa đến nhà máy Rockwell lắp ráp vào tháng 8/1982.

Các cánh cửa của tàu Atlantis được chuyển tới cơ sở Palmdale của nhà máy Rockwell. Ảnh chụp ngày 9/9/1982.

Bảng điều khiển được lắp trên cánh trái của tàu Atlantis. Ảnh chụp ngày 26/10/1982.

Các kĩ sư và kỹ thuật viên kiểm tra sự phù hợp của phần thân trước với các mô-đun. Ảnh chụp ngày 12/1/1983.

Tấm nhiệt được lắp trên cánh phải của tàu Atlantis. Ảnh chụp ngày 18/1/1983.

Việc dựng thân máy trước của tàu Atlantis được tiến hành tại cơ sở Palmdale của Rockwell. Ảnh chụp ngày 8/11/1983.

Hệ thống kiểm soát phản ứng của tàu Atlantis. Ảnh chụp ngày 6/10/1983.

Tàu Atlantis bắt đầu tạo thành hình. Ảnh chụp ngày 12/4/1984.

Mũi tàu đang được lắp ghép. Ảnh chụp ngày 11/7/1984.

Ảnh chụp tàu con thoi Atlantis tại cơ sở Palmdale của nhà máy Rockwell. Ảnh chụp ngày 15/3/1985.

Việc lắp ráp tàu Atlantis được hoàn tất. Ảnh chụp ngày 9/4/1985.

Tàu Atlantis được chuyển tới NASA. Ảnh chụp ngày 9/4/1985.

Ngọc Ánh (Theo Space)

Mỹ mơ về hành trình tới các vì sao

Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ trao nửa triệu đô la cho người nào nghĩ ra cách hiện thực hóa bộ phim Star Trek - đưa con người tới một vì sao.

DARPA, cơ quan nghiên cứu công nghệ quốc phòng của Lầu Năm góc cho biết, có tới 150 người sẽ tham gia kỳ sơ tuyển của Bộ nhằm tìm ý tưởng để biến ước mơ du hành giữa các vì sao thành hiện thực trong một thế kỷ tới.

Con tàu tới các vì sao trong phim Star Strek. Ảnh: Movie.zing.vn.

AP trích lời David Neyland, giám đốc văn phòng công nghệ chiến lược thuộc DARPA, cho biết, hành trình tới các vì sao không giống như hành trình tới hành tinh gần trái đất. Nó cũng không phải là việc sử dụng các robot thăm dò.

Ngôi sao gần nhất ngoài hệ mặt trời cách trái đất 25.000 tỷ dặm. Loại tên lửa nhanh nhất mà con người tạo ra cũng mất 4.000 năm để đến đó. Vì thế, vấn đề quan trọng là phải đối mặt với vấn đề khả năng tồn tại trong vũ trụ, chịu đựng về tâm lý và khả năng tự chăm sóc bản thân, Neyland nói thêm.

Lầu Năm góc nổi tiếng với những ý tưởng lớn và khoản đầu tư lớn. DARPA cũng chính là nơi đã tạo đà cho Internet phát triển.

DARPA cũng sẽ chi tổng số 1 triệu USD cho dự án Starship (tàu giữa các vì sao) trong 100 năm tới. Sau khi nghe trình bày các ý tưởng tại hội nghị tổ chức vào tháng 11, DARPA sẽ quyết định người ai sẽ nhận được số tiền trên.

Trong số những người tham gia dự án, có nhà khoa học tỷ phú Craig Venter, một trong những người vẽ ra bản đồ gene của con người.

Hương Thu

FPT chế tạo camera cho vệ tinh nhỏ của Nhật Bản

Trong dự án vệ tinh số 2 của Nhật Bản có tên gọi RISESAT, Viện nghiên cứu Công nghệ FPT sẽ tham gia chế tạo phần điện tử điều khiển camera quan sát trái đất có độ phân giải 5 m/pixel.
> FPT dự kiến năm 2011 phóng vệ tinh đầu tiên

Hai giáo sư của ĐH Tohoky và Hokkaido (Nhật Bản) vừa có buổi làm việc với cán bộ Viện nghiên cứu Công nghệ FPT, Viện Công nghệ Vũ trụ và ĐH Quốc gia Hà Nội về cơ hội hợp tác chế tạo, ứng dụng vệ tinh nhỏ (50 kg - RISESAT) mang theo camera quan sát trái đất với độ phân giải 5 m/pixel.

Thiết kế sơ bộ vệ tinh RISESAT và camera HPT mà phía Việt Nam sẽ tham gia chế tạo.

Nội dung được các bên quan tâm là khả năng ứng dụng của vệ tinh nhỏ ở Việt Nam. Theo các chuyên gia viễn thám, bên cạnh việc chụp ảnh những địa điểm cần quan tâm thì ảnh của RISESAT có thể có ứng dụng tiềm năng trong lĩnh vực nông nghiệp như theo dõi sự phát triển của cây trồng hay theo dõi biến đổi của rừng, phát hiện những vụ chặt phá rừng... trong lâm nghiệp.

Về mặt kỹ thuật, Viện nghiên cứu Công nghệ FPT đề nghị được tham gia chế tạo phần điện tử điều khiển camera có độ phân giải 5 m/pixel đặt trên vệ tinh này.

Đến thăm phòng nghiên cứu không gian FSpace, 2 giáo sư Nhật đánh giá cao sự quyết tâm, nỗ lực của các thành viên dự án chế tạo vệ tinh nhỏ F-1 dù điều kiện trang thiết bị nghiên cứu còn rất thiếu thốn. Hai giáo sư chúc dự án hoàn thành với việc phóng vệ tinh F-1 lên quỹ đạo vào cuối năm nay.

Vệ tinh F1 được Viện Tên lửa giúp thử nghiệm chấn động (shock test), với kết quả thành công.

Viện nghiên cứu Công nghệ FPT, ĐH FPT và Phòng thí nghiệm robot không gian (Space Robotics Laboratory) của ĐH Tohoku đã ký kết biên bản ghi nhớ về việc phía Việt Nam tham gia chế tạo thiết bị camera đặt trên vệ tinh RISESAT.

Theo đúng kế hoạch, cuối năm 2013 vệ tinh RISESAT sẽ được phóng lên quỹ đạo và phía Việt Nam sẽ được chia sẻ thời gian sử dụng vệ tinh tương ứng với đóng góp của mình so với các đối tác khác trong dự án.

Lãnh đạo Viện nghiên cứu Công nghệ FPT đánh giá, đây là cơ hội rất thách thức nhưng cũng rất quý giá để các cán bộ của viện có điều kiện học tập, nâng cao năng lực dần hướng tới mục tiêu nội địa hóa việc chế tạo vệ tinh và các thiết bị vũ trụ phục vụ các lợi ích của Việt Nam. Các tổ chức, cá nhân quan tâm tới dự án xin liên hệ với quản trị dự án - anh Vũ Trọng Thư qua địa chỉ email thuvt@fpt.edu.vn hoặc điện thoại 0905 369821.

Năm 2010, Chính phủ Nhật Bản triển khai chương trình "Funding Program for World-Leading Innovative R&D on Science and Technology" nhằm đẩy mạnh nghiên cứu phát triển những công nghệ tiên tiến nhất, trong đó bao gồm khoản ngân sách hơn 4 tỷ Yên (40 triệu USD) dành cho hướng phát triển vệ tinh nhỏ dưới 50kg (microsatellite) và giao cho các trường ĐH của Nhật quản lý. Trên thế giới đang hình thành một xu hướng mới dần thay thế các vệ tinh cỡ lớn (nặng hàng trăm kg hoặc hàng tấn) bằng các vệ tinh nhỏ để giảm chi phí chế tạo cũng như chi phí phóng. Ngoài ra, thời gian chế tạo các vệ tinh nhỏ này cũng được rút ngắn đáng kể chỉ còn 2, 3 năm. Tham vọng của các trường ĐH Nhật Bản là chế tạo 5 vệ tinh nhỏ lớp microsatellite trong 4 năm từ 2010 đến 2013. Vệ tinh số 1 sẽ có nhiệm vụ theo dõi tình hình băng ở Bắc cực để giúp cảnh báo cho tàu thuyền đi lại ở khu vực này (rút ngắn đường biển đi từ châu Âu sang Thái Bình Dương), các vệ tinh số 3, 4, 5 sẽ tạo thành 1 chùm vệ tinh để tăng cường năng lực, ưu điểm của các vệ tinh nhỏ so với các vệ tinh lớn truyền thống. Trong dự án chế tạo và sử dụng vệ tinh số 2 tên gọi RISESAT, phía Nhật Bản mong muốn có sự tham gia đóng góp của các đối tác quốc tế.

Anh Khoa

Lều dành cho cuộc sống trên sao Hỏa

Một nhóm sinh viên tại Mỹ kết hợp kiến thức về cơ khí hàng không và công nghệ dệt để tạo ra loại lều phù hợp với điều kiện trên hành tinh đỏ.

Mô hình chiếc lều dành cho phi hành gia trên sao Hỏa của nhóm sinh viên Đại học North Carolina. Ảnh: NASA.

Popular Science cho biết, chiếc lều là sản phẩm của một nhóm sinh viên tại Đại học North Carolina, Mỹ. Nguyên liệu chủ yếu của lều là một loại sợi có khả năng cách nhiệt và chống nhiều loại bức xạ. Loại sợi này được dùng để chế tạo trang phục bảo hộ cho những người làm việc trong nhà máy điện hạt nhân Fukushima I của Nhật Bản.

Khi người sử dụng bơm không khí vào van, lều sẽ phồng lên và trở nên rất cứng, dai. Nếu muốn chuyển lều tới chỗ khác, người sử dụng tháo van hơi để lều xẹp xuống. Vàng được dát mỏng ở bề mặt ngoài của vỏ lều để chặn tia cực tím - một loại bức xạ có hại đối với con người. Do lều có cấu trúc vòm và độ cứng cao nên nó có khả năng chịu được lực va chạm của thiên thạch - thứ thường xuyên lao vào hành tinh đỏ. Diện tích của lều vào khoảng 177 m2, đủ rộng để một nhóm phi hành gia sinh hoạt và nghiên cứu.

Lò phản ứng Sabatier là thiết bị đi kèm đáng chú ý nhất của lều. Loại lò này gây nên phản ứng giữa CO2 và khí hydro ở nhiệt độ cao để tạo ra khí metan (làm chất đốt) và nước. Từ nước người ta có thể tạo ra khí oxy (để thở) và hydro. Bầu không khí giàu CO2 của sao Hỏa là môi trường hoạt động lý tưởng của lò Sabatier.

Trạm Không gian quốc tế (ISS) cũng được trang bị lò phản ứng Sabatier. Tuy nhiên, lò phản ứng mà nhóm sinh viên lựa chọn hoạt động hiệu quả hơn và an toàn hơn so với lò của ISS.

Minh Long

Ảnh vũ trụ ấn tượng trong tuần

Những đám bụi khí nhiều màu sắc trong tinh vân, các dòng nước uốn lượn như dải lụa trên mặt đất là những hình ảnh thiên văn khó quên trong tuần này.

Cơ quan Vũ trụ châu Âu thực hiện một cuộc diễn tập đổ bộ lên sao Hỏa với sự tham gia của phi hành gia và thiết bị thăm dò tự hành tại vùng Andalucia, Tây Ban Nha. Ảnh: ESA.

Núi lửa Bezymianny tại Nga phun trào từ ngày 14/4, khi tuyết bao phủ một vùng rộng lớn xung quanh nó. Cột khói bụi từ núi lửa đạt độ cao tới 7.600 m. Trong bức ảnh do một vệ tinh của Mỹ chụp, các nhà khoa học minh họa tro và nham thạch của núi lửa bằng màu xám, còn tuyết được thể hiện bằng màu xanh dương. Ảnh: NASA.

Thiên hà Meathook trong cụm thiên hà Cá bay. Hai nhánh của thiên hà (bên trái) có hình dạng giống như một cặp móc. Ảnh: ESA.

Sét đánh xuống một nơi gần tàu vũ trụ Endeavour của Mỹ khi nó nằm trên bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, bang Florida.

Với sự kết hợp của nhiều bức ảnh do Đài thiên văn Gemini tại Chile chụp, người xem thấy những đám bụi và khí có nhiều màu sắc đa dạng trong tinh vân Lagoon. Ảnh: Đại học La Serena.

Sông Parana cùng các nhánh của nó giống như những dải lụa màu bùn tại Argentina. Parana là con sông lớn thứ hai tại Nam Mỹ. Ảnh: NASA.

Những ngôi sao già và lạnh (màu vàng) tỏa sáng cùng những ngôi sao mới sinh và nóng (màu xanh) trong chòm sao M5. Đây là một trong những chòm sao già nhất trong dải Ngân Hà. Phần lớn ngôi sao trong M5 hình thành cách đây hơn 12 tỉ năm. Ảnh: NASA.

Minh Long

Cóc ‘làm tình’, bướm cựa mình chui khỏi kén

Gà lôi uống nước bên dòng suối đầy hoa, cóc làm tình và đẻ trứng, chim sẻ khoe sắc cùng hoa anh đào... là những hình ảnh thiên nhiên ấn tượng nhất trong tuần qua.

Một bông hoa cúc nổi trong một thùng nước mưa ở miền nam Bavaria, Đức. Những cơn mưa báo hiệu mua xuân sắp qua và mùa hạ đang tới.

Một con gà lôi đang uống nước bên cạnh dòng suối với cây nở đầy hoa ở Ardingly, Anh.

Một chú gấu túi nhỏ vừa chào đời tại khu bảo tồn động vật hoang dã ở Ballarat, bang Victoria, Australia.

Một đàn bò rừng trong khu rừng đất thấp Bialowieza. Đây là khu rừng đất thấp cuối cùng còn lại ở châu Âu.

Một con bồ nông nâu đang xòa rộng đôi cánh trên hòn đảo Cát ở vịnh Barataria, Louisiana. Đảo Cat bị ảnh hưởng nặng nề bởi thảm họa dầu tràn vào năm ngoái.

Một chú mèo rừng không ngại thời tiết giá lạnh để đi kiếm ăn tại khu bảo tồn quốc gia Aberdeenshire, Scotland.

Những con cóc đang giao phối và đẻ trứng tại một hồ nước nhỏ ở tỉnh Salzburg, Áo.

Những con bướm đang cựa mình chui ra khỏi nhộng khi thời tiết đang dần ấm lên.

Một chú gấu trúc đỏ đang khám phá ngôi nhà mới của minhg tại vườn thú Taronga, Sydney, Australia.

Một con chim ưng biển đang tha một con cá về tổ cho những con non ở khu vực bờ sông Loch of the Lowes, Scotland.

Một chú chim sẻ đang đậu trên cành cây anh đào nở đầy hoa ở công viên Ueno, Tokyo, Nhật Bản.

Hai chú chim cánh cụt châu Phi đang tình tứ với nhau trên một bãi đá ở thị trấn Simon, Nam Phi. Chim cánh cụt châu Phi là một trong những loài có nguy cơ tuyệt chủng nghiêm trọng.

Một con cò đậu trên đỉnh cột khói của một nhà máy rượu cũ trong ánh bình minh ở Berlin, Đức.

Ong mật đang say sưa hút phấn hoa mơ đang nở ở Hungary.

Hoa chuông nhuộm tím khu rừng Ashridge gần Hertfordshire, Anh.

Lê Hương (Theo Guardian)